Podstawowym zadaniem ścian budynku jest stworzenie bariery między wnętrzem domu a środowiskiem zewnętrznym. Przegrody muszą zapewniać domownikom komfort cieplny i akustyczny, czyli chronić przed wiatrem, opadami, zimnem i hałasem, a jednocześnie ograniczać ucieczkę ciepła z pomieszczeń, żeby bilans energetyczny budynku był jak najniższy.
Wszystkie typy przegród zewnętrznych – ściany jednowarstwowe, ściany dwuwarstwowe i ściany trójwarstwowe – dobrze spełniają te zadania.
Ściany jednowarstwowe mają jednak tę przewagę nad pozostałymi, że stawia się je najszybciej, bo są gotowe od razu po wymurowaniu. Warstwa nośna pełni w nich jednocześnie funkcję izolacyjną i osłonową, a wykończenie elewacji ogranicza się do jej otynkowania i ewentualnie pomalowania. Mimo tego ściany jednowarstwowe są rozwiązaniem stosunkowo rzadko wybieranym przez inwestorów. Dlaczego? Głównym powodem ich małej popularności jest to, że trudno znaleźć rzetelnych wykonawców, a w rękach niewprawnej ekipy ściany te nie osiągną deklarowanych właściwości. Wielu inwestorów boi się też błędów wykonawczych powodujących straty materiałowe (zniszczenie elementów, zła obróbka detali), a przecież dobrej jakości elementy murowe są drogie. Prognozy na przyszłość są jednak optymistyczne. Pojawiające się na rynku nowe materiały i systemy nie tylko gwarantują coraz lepsze parametry cieplne ścian, ale też zmniejszają ryzyko fuszerki budowlanej.
Najbardziej dotkliwym skutkiem fuszerki budowlanej są mostki termiczne. Nie tylko powodują większe straty energii potrzebnej do ogrzania domu, ale często stanowią też miejsca kondensacji pary wodnej, w których wykrapla się wilgoć i rozwija pleśń. W przegrodach z ciągłą warstwą ocieplenia izolacja szczelnie okrywa cały mur i zjawisko przemarzania praktycznie nie występuje. W ścianach jednowarstwowych miejsca potencjalnie zimniejsze to spoiny między bloczkami lub pustakami, otoczenie otworów okiennych i drzwiowych (ościeża boczne, nadproże, strefa podokienna), narożniki, wykusze, wieńce, połączenie z dachem. Wymagają one dokładnej i dobrze zaprojektowanej obróbki, bo ewentualnych błędów nie da się naprawić zewnętrzną warstwą izolacji.
Przegroda systemowa
Jest wiele elementów przeznaczonych do wznoszenia ścian niewymagających docieplania:
Materiały na ściany jednowarstwowe różnią się parametrami technicznymi (współczynnik przewodzenia ciepła, ciężar, kruchość, dokładność wymiarowa) oraz użytkowymi (uchwyty montażowe, wyprofilowanie krawędzi we wpusty i wypusty, łatwość obróbki), a także rodzajem zaprawy murarskiej i dostępnością elementów dodatkowych.
Ważne, aby nie sugerować się cechami pojedynczych boczków lub pustaków, tylko rozpatrywać przegrodę jako całość. Na właściwości i wygląd ściany wpływają bowiem wszystkie składowe systemu – im będzie bardziej przemyślany, tym lepszy efekt końcowy.
Podstawowymi elementami systemów są bloczki z betonu komórkowego oraz pustaki pełne i połówkowe z ceramiki i keramzytobetonu.
Warto wiedzieć
Elementy połówkowe umożliwiają poprawne przewiązanie muru w narożnikach i przy otworach okiennych, eliminując konieczność cięcia pełnych elementów. Aby uniknąć cięć, nie wystarczy kupić kilku palet pustaków połówkowych, trzeba jeszcze zawczasu tak adaptować projekt budynku do konkretnych elementów, żeby długość ściany i szerokość otworów odpowiadała ich modułowi.