| muratordom.pl » Budowa » Ściany murowane » Czy materiały budowlane mogą być niebezpieczne dla zdrowia?

Czy materiały budowlane mogą być niebezpieczne dla zdrowia?

Radon w sposób naturalny gromadzi się w glebie o określonej strukturze geologicznej. Materiały budowlane są wytwarzane ze skał naturalnych, dlatego zawierają również uran i tor, a w konsekwencji rad. Do budynku radon może wnikać również bezpośrednio z gleby i powietrza, wody oraz z gazu ziemnego. Poznaj drogi wnikania radonu do budynku.

Radon - skąd się bierze?

Wszystkim zależy na tym, aby mieć w pełni bezpieczny dom. Niestety nie zawsze jest to możliwe - takim przypadkiem może być radon, który jest bezwonny. Na dodatek niektóre betony i fosfogipsy mają znacznie większą zawartość radu niż inne materiały i zwiększają stężenie radonu wewnątrz budynków. Średnie stężenie radu w materiałach budowlanych wynosi około 100 Bq/kg. Małą aktywność wykazują drewno, naturalny gips, piasek i żwir. Tempo wydostawania się radonu ze ścian zależy od jej porowatości (umożliwiającej dyfuzję), a także od zastosowanych uszczelnień powierzchni. Malowanie, gipsowanie czy tapetowanie może nawet pięciokrotnie zmniejszyć ilość radonu wydzielanego przez przegrody budowlane.

Podłogę na gruncie dobrze jest izolować dwiema warstwami folii hydroizolacyjnej lub papyNastępnym ważnym źródłem są gleba i powietrze atmosferyczne. Ilość radonu pochodzącego z gleby zależy od parametrów samego podłoża oraz konstrukcji budynku. Betonowa podłoga może dziesięciokrotnie zmniejszyć przenikanie gazu do wnętrza budynku. Jednak mimo to radon z gleby może poważnie podnosić jego stężenie – zwłaszcza w piwnicach.

Źródłem radonu może być też woda. W Polsce woda pitna ma stosunkowo małą jego zawartość. Najwyższe w kraju stężenie występuje w źródle mineralnym w Świeradowie.

Gaz ziemny lub inny spalany w mieszkaniach również przyczynia się do wzrostu skażenia budynku. Ale te dwa ostatnie źródła stanowią najmniejsze zagrożenie dla człowieka.

Drogi wnikania radonu do budynku

Radon jest znacznie cięższy od powietrza i powinien pozostać w przyziemnej warstwie. Podstawowym powodem przedostawania się tego gazu do domów jest nieznaczna różnica ciśnień pomiędzy wnętrzem i zewnętrzem – ciśnienie wewnątrz jest o kilka paskali niższe niż na zewnątrz budynku.

Dołącz do nas i bądź na bieżąco

Autor: Agnieszka i Marek Sterniccy

Pierwszym powodem powstawania tego zjawiska jest działanie w domu urządzeń „wypompowujących” powietrze na zewnątrz, na przykład kanalizacji lub wentylacji. Drugim – nagrzanie domu. Cieplejsze powietrze jako lżejsze i bardziej rozrzedzone wywołuje mniejsze ciśnienie. W dodatku unoszące się ciepłe powietrze działa jak pompa ssąca, wyciągając radon z niższych pomieszczeń i z gleby, a także ze ścian zewnętrznych budynku.

W ten sposób radon zbiera się w mieszkaniu, zwiększając promieniowanie, na które narażony jest człowiek. Budowa domu wymaga też dotarcia do głębszych warstw gleby, w których stężenie radonu jest znacznie wyższe niż tuż pod powierzchnią.

Drogi wnikania radonu do wnętrz to:

  • pęknięcia i szczeliny wylewki betonowej;
  • luki i szpary konstrukcyjne w budynku;
  • pęknięcia w ścianach mających bezpośredni kontakt z podłożem;
  • szczeliny w ścianach;
  • nieszczelności wokół rur kanalizacyjnych.

Czynniki wpływające na stężenie radonu w pomieszczeniach to między innymi stopień szczelności oraz wentylacja (naturalna lub wymuszona). Wietrzenie powoduje znaczny jego spadek. Znaczenie ma także pora roku. Latem wyższa temperatura chroni przed wydostawaniem się radonu z podłoża, zimą zaś tworzą się strefy jego podwyższonego wydzielania. W domu na obecność radonu najbardziej narażone są kuchnie i łazienki, najmniej sypialnie, bo najczęściej są ulokowane na piętrze.

Na wyższych kondygnacjach maleje wpływ radonu docierającego z podłoża, a większego znaczenia nabierają materiały, z jakich wykonane są ściany i stropy budynku oraz rodzaj ich wykończenia. Szczególnie radioaktywne są wszelkie surowce pochodzenia przemysłowego: lotny popiół, żużel, fosfogips i beton. Zawierają one stosunkowo dużo pierwiastków promieniotwórczych z radem na czele (a z rozpadu radu powstaje przecież radon).

Zgodnie z prawem wszystkie materiały budowlane, zarówno konstrukcyjne (betony, cegły, pustaki, wylewki), jak i wykończeniowe (płytki ceramiczne, podłogowe, artykuły ceramiczne), powinny być badane pod kątem zawartości naturalnych pierwiastków promieniotwórczych (głównie radu).

Pomiary stężeń naturalnych izotopów promieniotwórczych są przeprowadzane w laboratorium za pomocą spektrometru promieniowania gamma. Dostarczona próbka po zmieleniu i wysuszeniu jest umieszczana na detektorze, który rejestruje promieniowanie gamma. Po analizie uzyskanego w trakcie pomiaru tak zwanego widma promieniowania gamma można określić stężenia izotopów potasu, radu i toru oraz wyliczyć wskaźniki aktywności f1 i f2, które decydują o dopuszczeniu badanego materiału budowlanego do użytku.

Przeczytaj dodatkowo:
Do czego można wykorzystać beton komórkowy?...

Mówiąc o betonie komórkowym, najczęściej myślimy o budowie ścian zewnętrznych naszego domu. Ale...

Klasy betonu komórkowego. Jak wpływają na dobór...

Obok izolacyjności termicznej, gęstość i wytrzymałość na ściskanie są podstawowymi parametrami...

Wapno – surowiec naturalny, zdrowy i trwały. FILM

Wapno stosowane jest do wznoszenia budowli od setek lat. To naturalny surowiec, który w skutecznie...

Wszystko o ścianach działowych z betonu...

Ściany z betonu komórkowego są trwałe, lekkie i odporne na uszkodzenia. Poznaj ich właściwości i...

Ściany i tynki zewnętrzne - uszkodzenia oraz...

Jak zapobiec uszkodzeniom ścian zewnętrznych? Poznaj specyfikację tynków jednowarstwowych. Wybieramy...