Zalety i wady domów szeregowych. Poradnik inwestora

Projekt i lokalizacja domu szeregowego

Zalety

• dom z własnym, prywatnym wejściem – warunki zamieszkania zbliżone do tych, jakie stwarza dom wolno stojący, a na pewno lepsze niż w zabudowie wysokiej – wielorodzinnej;
• położenie domu niedaleko od centrum miasta – osiedla domów szeregowych są najczęściej zlokalizowane na terenach miejskich, nierzadko wśród już zagospodarowanych osiedli domów wielorodzinnych lub na podmiejskich osiedlach domów jednorodzinnych. Mają zwykle dobre połączenie z centrum miasta, blisko jest do szkół, przedszkoli, sklepów itp.;
• osiedle to skończony fragment miasta – możliwość zamieszkania w zaplanowanej architektonicznie i funkcjonalnie przestrzeni miejskiej; możliwość korzystania z osiedlowych, kameralnych placów zabaw i terenów rekreacyjnych;
• szansa na uzyskanie wyższego standardu otoczenia domu – nawierzchni ulic, oświetlenia, małej architektury;
• podział na część rodzinną i prywatną – podyktowany piętrowym układem domu, co daje możliwość odosobnienia wtedy, kiedy jest ono pożądane;
• własny ogródek – zaspokaja potrzebę kontaktu z ziemią (żaden, nawet bardzo duży balkon w bloku nie zastąpi skrawka własnej ziemi), daje możliwość realizowania ogrodniczego hobby, a latem stanowi dodatkowy pokój – miejsce do odpoczynku i spotkań towarzyskich.

Wady

• poszczególni mieszkańcy mają mały wpływ na gotowy projekt domu i całego osiedla
• domy szeregowe projektuje się jako pewien zespół. Zazwyczaj nie można w znaczny sposób zmieniać projektu, na przykład wielkości czy choćby układu wnętrza, aby dostosować dom do własnych potrzeb;
• ograniczona liczba możliwych wariantów rozplanowania funkcji pomieszczeń – wąski trakt wymusza układ: część dzienna na parterze, część prywatna na piętrze;
• konieczność ciągłego korzystania ze schodów wewnątrz domu – dotyczy to głównie domów zbudowanych na wąskich działkach. Wówczas konieczne jest rozplanowanie mieszkania na kilku poziomach;
• często wysokie, niewygodne schody wejściowe – kiedy nie można zbudować piwnicy, garaż najczęściej umieszcza się na poziomie zerowym w domu, a przez to pierwsza kondygnacja mieszkalna musi znaleźć się na pierwszym piętrze. Do domu wchodzi się wtedy po wysokich schodach;
• problemy z doświetleniem pomieszczeń – w domu szeregowym często trudno je rozwiązać – wynikają one z tego, że dom jest ograniczony dwiema ścianami konstrukcyjnymi bez okien – pomieszczenia w centrum ( najczęściej klatka schodowa i łazienka) są ciemne. Nieodpowiednie usytuowanie szeregu względem stron świata również może być przyczyną niedoświetlenia domu;
• trudność rozbudowy i adaptacji – dom szeregowy trudno rozbudować czy na przykład zaadaptować na pełnowartościowy dom wielopokoleniowy, gdyż na ogół nie ma możliwości zaprojektowania oddzielnego wejścia.

Budowa i eksploatacja domu szeregowego

Zalety

• niższy koszt działki – na budowę domu szeregowego wystarczy działka o powierzchni znacznie mniejszej niż na budowę domu wolno stojącego; oszczędzone na tym pieniądze można zainwestować w lepsze uzbrojenie terenu i położenie bliżej centrum miasta;
• niższe koszty budowy – oszczędności wynikają nie tylko z faktu budowy wspólnych ścian, ale również z możliwości zastosowania wysoko zmechanizowanego sprzętu, wspólnego transportu itp.;
• możliwość wspólnego budowania, dzięki czemu podzielimy się z innymi inwestorami problemami związanymi z wykonawcami;
• tańsza eksploatacja – możliwość zastosowania uzbrojenia sieciowego, wspólnych, osiedlowych śmietników itp.

Wady

• przeciągający się czas trwania budowy – jeśli budujemy w ramach niewielkiej spółdzielni, nierówne możliwości finansowe współinwestorów (część z nich może na przykład nie otrzymać spodziewanego kredytu) mogą spowodować, że budowa zamiast planowanych kilku miesięcy trwa kilka lat.
• nierówny rytm robót budowlanych i wykończeniowych w poszczególnych segmentach przyczynia się do tego, że pierwsi mieszkańcy mogą mieszkać na placu budowy przez kilka lat. Nierzadko, jeśli na przykład sąsiad zza ściany w ogóle nie rozpocznie budowy, mogą długo nie zamieszkać;
• właściciele mają mały wpływ na jakość wykonania – dotyczy to sytuacji, kiedy budowę domu w całości powierzamy firmie.
• nierzadko zdarza się, że wykonawcy mogą „zaoszczędzić” na naszej budowie i na przykład nie docieplić ścian albo uprościć sobie pracę, odprowadzając rynnę sąsiada na naszą działkę.

Względy estetyczne osiedla domów szeregowych

Zalety

• ujednolicony projekt elewacji, małej architektury całego zespołu domów – pozwoli na zamieszkanie w otoczeniu spójnym pod względem estetycznym i stylistycznym;
• ściśle zaprojektowana i zagospodarowana przestrzeń wspólna – tereny rekreacyjne, trawniki, klomby kwiatowe, oświetlenie – może być nie tylko użyteczna, ale też podnosi atrakcyjność estetyczną otoczenia domu.

Wady

• niewielkie możliwości zindywidualizowania wyglądu zewnętrznego budynku – wiele osób mówi o domach szeregowych „koszary” i może je tak postrzegać, jeśli osiedle jest jednolite pod względem estetycznym; a z drugiej strony...
• niebezpieczeństwo, że zamieszkamy w zróżnicowanym, ale często wątpliwym estetycznie krajobrazie – gdy nie ma całościowego projektu wykończenia domów i mieszkańcom pozostawia się całkowitą dowolność przede wszystkim w wykończeniu elewacji i dobieraniu pokrycia dachu.

Sąsiedztwo: czy dom szeregowy to dom mało prywatny?

Zalety

• mieszkanie w małej społeczności sprzyja powstawaniu więzi społecznych – wytworzenia wspólnoty sąsiedzkiej, która daje szansę na wzajemną pomoc, wymianę doświadczeń i życie towarzyskie;
• dzięki zwartemu zespołowi domów większe poczucie bezpieczeństwa, zwłaszcza jeśli osiedle jest małe i mieszkańcy dobrze się znają.

Wady

• ograniczenie swobody – konieczność dostosowania się do reguł wynikających ze wspólnego mieszkania;
• bliskość sąsiadów – a przez to ograniczone poczucie prywatności;
• dochodzenie niepożądanych hałasów zza ściany – zwłaszcza gdy konstrukcja budynku nie zapewnia odpowiedniej izolacji akustycznej;
• mały, wąski ogród – mimo ogrodzenia stanowi w pewnym sensie część wspólną: nawet jeśli nie jesteśmy widziani, jesteśmy słyszani lub słyszymy odgłosy z sąsiedztwa, dolatują nas zapachy grillowania, pieczonych w ognisku kiełbasek a jesienią i wiosną palonych liści i śmieci;
• tereny wspólne: „ziemia niczyja” – nie wszyscy poczuwają się do dbałości o dobro wspólne. Często nie ma kto dbać o osiedlowy teren rekreacyjny, miejsce wspólnych zabaw dzieci, otoczenie parkingów itp. i w odróżnieniu od wypieszczonych ogródków mieszkańców takie tereny porastają chwastami, bywają zaśmiecone i nieestetyczne;
• dotkliwość uciążliwego sąsiedztwa – wobec niewielkiej izolacji bliskie sąsiedztwo może być szczególnie uciążliwe, na przykład, kiedy sąsiad traktuje swój dom również jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z pozoru nieuciążliwej hurtowni czy zakładu usługowego albo okazuje się dziwakiem zbierającym szpetne rupiecie.