Projekty gotowe są dużo tańsze niż zamawiane indywidualnie u architekta. Jest ich bardzo dużo i są coraz lepsze. Można je znaleźć w katalogach, ofertach firm, dużych biurach projektowych. Są domy małe, duże, tradycyjne, nowoczesne, są polskie dworki, domy w stylu skandynawskim, amerykańskim... Przed wyborem własnego projektu warto zadać sobie kilka pytań:
Jak duży dom?
Z jednej strony potrzeby i marzenia, z drugiej - koszt budowy metra kwadratowego domu. Wybieraj rozważnie, obliczając na jak duży dom cię stać. Wielkość powierzchni to jedna z podstawowych informacji o projekcie podawanych w katalogach.
Postaraj się w miarę precyzyjnie określić potrzeby swojej rodziny. Każdy członek rodziny potrzebuje swojego pokoju, wszyscy - odpowiednio dużej przestrzeni wspólnej. Czy oprócz tego potrzeba wam także dodatkowego pokoju (pracowni, pokoju gościnnego?), a może dużego pomieszczenia do prac domowych? Czy potrzebna będzie duża czy mała kuchnia? Ile łazienek? Nowy dom na pewno wniesie dużo nowego do waszego życia, ale jednak nie odmieni go całkowicie, bardzo ważne jest więc, aby szukać projektu zgodnego z rzeczywistymi potrzebami rodziny.
Spróbuj określić wielkość powierzchni domu, który chcesz i możesz zbudować. Sumując potrzebne powierzchnie na rozplanowane pomieszczenia, obliczasz także, ile pieniędzy musisz wydać na budowę. Zanim przystąpisz do szczegółowego obliczania wielkości potrzebnych pomieszczeń, odwołaj się do swojego doświadczenia. Czy potrafisz ocenić, ile metrów kwadratowych ma salon twoich przyjaciół, kuchnia, hol u znajomych? Proponujemy ćwiczenie: określ w metrach kwadratowych powierzchnię znanego pomieszczenia, po czym je zmierz. Kilka takich prób pomoże ci trafniej planować wielkość pomieszczeń w twoim domu.
Czy dom odpowiada warunkom działki?
Nie każdy projekt pasuje do każdej działki. Uważaj, aby wybrany dom nie okazał się zbyt duży albo za szeroki.
- projekt a wymiary działki
W katalogach projektów najczęściej są podane wymiary minimalnej nienarożnej działki. Pokazują one taki sposób usytuowania domu, który spełnia wymagania Prawa budowlanego przy założeniu najczęściej występującej linii zabudowy.
Działka może być za mała, aby zbudować na niej dom wolno stojący. Przyjmuje się, że minimalna powierzchnia działki pod zabudowę wolno stojącą to 450 m2. Działki o szerokości poniżej 14 m praktycznie nie nadają się pod taką zabudowę. Być może jednak w grę wchodzi zbliżenie budynku do granicy działki (na przykład garażem) lub budowa bliźniaka. Wiele domów typowych nadaje się do zaadaptowania do układu bliźniaczego (szczególnie w zestawieniu wersji podstawowej z jej lustrzanym odbiciem).
Dom nie powinien zająć zbyt wiele miejsca na działce. Przy wyborze projektu zwracaj uwagę na podaną powierzchnię zabudowy. Ta informacja pozwala ocenić, ile po budowie domu zostanie na działce wolnej powierzchni na ogród. Jeżeli powierzchnia zabudowy wynosi lub przekracza 40% powierzchni działki - bądź ostrożny, proporcja ta jest niekorzystna. To znak, że należałoby pomyśleć o domu o mniejszej powierzchni zabudowy - szukać projektu domu piętrowego zamiast parterowego albo bliźniaczego czy atrialnego zamiast wolno stojącego.
- warunki narzucone przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Zanim kupisz projekt, zapoznaj się z "Decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu", którą wydaje miejscowy urząd. Uzyskać ten dokument może każdy, niezależnie od prawa do dysponowania działką. "Decyzja... " zawierać będzie jednoznaczne stwierdzenie o przydatności działki na cele budownictwa jednorodzinnego. Jeśli więc planowana przez ciebieinwestycja jest niezgodna z planem miejscowym , czyli niemożliwa do realizacji, dowiesz się o tym zawczasu, zanim wydasz pieniądze na projekt. "Decyzja ..." może narzucić także:
- linie zabudowy. Zostanie określona minimalna odległość od ulicy, w jakiej można usytuować budynek;
- gabaryty zabudowy. Może się zdarzyć, że na twojej działce wolno zbudować tylko dom piętrowy albo nie przekraczający określonej powierzchni. Na miejskiej działce może nawet obowiązywać określona wysokość linii gzymsu;
- maksymalny procent powierzchni zabudowy. Może z tego wynikać, że projekt, choć doskonale wpisuje się w obszar działki, jest za duży ze względu na narzucony rygor powierzchni.
- projekt a położenie działki
Od frontu, od ogrodu. Zasadniczo pokoje dzienne i sypialnie powinny być umieszczone od strony ogrodu, a wejście, przedsionek, kuchnia, pomieszczenia pomocnicze i gospodarcze - od ulicy. Wyjąwszy sytuacje skrajne, kiedy intensywność zabudowy nie pozwala myśleć o niczym innym niż wąski pasek trawnika z jednej strony budynku, powinno dążyć się do tego, aby dom miał swoją "stronę ogrodową", osłoniętą od ulicy i uciążliwego sąsiada.
Na podstawie planu parteru możesz zobaczyć, jak i w którą stronę dom się "otwiera". W projektach gotowych pokój dzienny z wyjściem na taras znajduje się najczęściej po przeciwległej stronie od wejścia, czasem w narożniku domu. To bardzo ważne, w którym miejscu twojej działki znajdzie się taras - od tego zależy, czy będzie on chętnie i często używany.
Zastanawiając się, czy dany projekt będzie pasował do działki, pamiętaj, że niemal zawsze można zastosować lustrzane odbicie rzutu, który oglądasz w katalogu.
Warto wziąć także pod uwagę jak będzie skierowany nasz dom względem stron świata, ponieważ od tego zależy docieranie światła dziennego do pomieszczeń.
Co można zmienić w projekcie gotowym?
Zmiany są możliwe. Projekt gotowy jest chroniony prawem autorskim. W dokumentacji określony jest zakres zmian, których można dokonywać bez pisemnej zgody autora. Zakres ten bywa różny: czasem ograniczony, czasem bardzo szeroki. Jeżeli więc projekt ci odpowiada, ale rozważasz możliwość podpiwniczenia domu, innego rozmieszczenia okien czy sposobu wykończenia elewacji, powinieneś sprawdzić w opisie projektu, czy jest na to zgoda autora.
Jak będą się zmieniać potrzeby rodziny?
Aby dom był trwałą i udaną inwestycją, projekt, który wybieramy dzisiaj, powinien być podatny na zmiany. Chociaż trudno przewidzieć wszystkie możliwe zmiany w przyszłości, warto wziąć pod uwagę perspektywę wspólnego zamieszkania z dziadkami, wyprowadzenia się dorastających dzieci czy zamieszkania z nowo założoną rodziną córki albo syna.
Oglądając projekt, warto zastanowić się, czy dom:
- można będzie zrealizować w etapach,
- rozbudować na tej samej działce,
- podzielić na dwa mieszkania,
- sprzedać.
