| muratordom.pl » Budowa » Przed budową » Dachy dwuspadowe i dachy wielopołaciowe. Tradycyjne konstrukcje dachowe

Dachy dwuspadowe i dachy wielopołaciowe. Tradycyjne konstrukcje dachowe

Projektanci i inwestorzy chętnie sięgają po sprawdzone dachy dwuspadowe i dachy wielopołaciowe, bo dostrzegają ich ogromny potencjał. Coraz więcej osób zwraca się ku tradycji i chce budować „podług nieba i zwyczaju polskiego”. Poznaj walory i możliwości tradycyjnych konstrukcji dachowych.

Współcześnie kształt oraz kąt nachylenia połaci często są określone odpowiednimi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub warunków zabudowy dla danej posesji. Cel takich regulacji jest oczywisty – zachowanie spójnego charakteru zabudowy na danym terenie i utrzymanie ładu przestrzennego. Dla ostatecznego efektu niezwykle ważny jest zarówno kształt dachu, jak i materiał, z którego go wykonano. Bardzo często oba czynniki są ze sobą nierozerwalnie związane i wynikają wprost z cech budownictwa danego regionu. Pierwotnie forma dachu, kształt i stopień nachylenia połaci dachowych oraz sposób ich wykończenia były uwarunkowane klimatem, możliwościami technicznymi, dostępnością materiału. Współcześnie coraz częściej decydującymi czynnikami są fantazja projektanta oraz indywidualne upodobania inwestora. Dlatego inspiracji warto szukać, przyglądając się dachom, które są związane z architekturą tradycyjną.

Dachy dwuspadowe

Niezwykle charakterystycznym elementem naszego krajobrazu są dachy dwuspadowe wywodzące się wprost z tradycyjnego budownictwa wiejskiego (dworów, chałup i budynków gospodarczych). Jedną z wielu ich zalet jest ekonomiczność oraz prostota konstrukcji, która nie wymaga stosowania skomplikowanych rozwiązań technicznych, a także doskonale współgra z każdym rodzajem pokrycia. Zależnie bowiem od inwencji architekta oraz lokalnej tradycji przypisanej do danego regionu dach dwuspadowy może ulegać pewnym modyfikacjom dotyczącym zarówno materiałów wykończeniowych, jak i detalu. Nawet najprostsza wersja tego dachu na rzucie prostokąta może wyglądać niezwykle atrakcyjnie dzięki świadomemu zastosowaniu odpowiednich materiałów, które niejako samoistnie narzucają pewne rozwiązania. Strzecha ze słomy lub z trzciny, charakterystyczna dla równinnych krajobrazów Mazowsza, Kujaw czy Pomorza, nadaje nawet pozornie najzwyklejszemu domostwu wyjątkowy charakter. Szorstka faktura strzechy oraz jej zmieniająca się wraz z upływem czasu barwa stanowią doskonałe uzupełnienie dla drewnianej szalówki, otynkowanych ścian, a nawet kamiennej oblicówki. Ponadto malowniczości przydają jej detale konstrukcyjne, takie jak drewniane kozły na kalenicy.

Autor: Andrzej T. Papliński

Tradycyjna dachówka ceramiczna, esówka lub mnich-mniszka jest efektowna, stanowi również nawiązanie do tradycyjnego budownictwa jednorodzinnego. Proporcje połaci stromego dwuspadowego dachu do ścian sprawiają, że to właśnie przekrycie jest najważniejszym elementem całej bryły

Dachówka ceramiczna na dach dwuspadowy

Z równie szerokiego wachlarza możliwości mogą wybierać architekci i inwestorzy decydujący się na dachówkę ceramiczną (dostępna jest nawet ręcznie formowana). Jeśli poprzestaniesz na jej klasycznej, utrwalonej tradycją czerwonawej barwie, zróżnicowane kształty pozwalają na stworzenie dachu o wyjątkowej formie. Płaska karpiówka może być ułożona pojedynczo lub podwójnie, na koronkę albo w układzie przypominającym łuskę karpia. Ciekawe efekty daje także stosowanie esówki, która przybyła na ziemie polskie z Niderlandów, czy dachówki mnich-mniszka pochodzącej z krajów śródziemnomorskich. Ten ostatni rodzaj pokrycia, wyróżniający się wyjątkową trwałością, stał się niezwykle popularny w średniowiecznej Europie i wraz z wpływami niemieckimi zawitał na Pomorze i Kujawy. Stosowany we współczesnych realizacjach stanowi ciekawe dopełnienie zarówno w przypadku tynku lub surowej cegły, jak i ścian z bali drewnianych.

Gonty drewniane

W krajobraz południowej Polski trwale wpisały się strome dachy kryte gontem drewnianym, które podobnie jak strzecha malowniczo zmieniają wygląd wraz z upływem lat. Co ciekawe, specjalną odmianę gontów stosowano także na Kaszubach, bo materiał ten był popularny wszędzie tam, gdzie budowniczowie mieli pod dostatkiem drewna świerkowego i jodłowego. Dziś drewniane dachy wracają do łask architektów. Stosują je oni chętnie nie tylko w tradycyjnych domostwach, ale także w budynkach na wskroś nowoczesnych. Dach kryty gontem dzięki swojej chropowatości i surowości doskonale współgra ze współczesnymi prostymi formami, a jednocześnie sprawia, że harmonijnie komponują się one z otoczeniem.

Autor: Krzysztof Malangiewicz

Tradycyjne rozwiązania pokryć dachowych są podatne na modyfikacje. Na dachu naczółkowym zastąpiono dachówki o czerwonej barwie brązowoszarą blachodachówką. Pieczołowicie dopracowano detale takie jak oblicówka szczytu oraz profile belek podokapowych

Domy z poddaszem użytkowym

Początkowo poddasza domów pozostawały przestrzenią niezamieszkaną, przeznaczoną co najwyżej do celów gospodarczych. Odkąd jednak zaczęto je wykorzystywać jako powierzchnię mieszkalną, proporcje budynku zaczęły ulegać modyfikacjom. Wraz z nimi zmieniał się także sam dach. Pojawiły się poprzeczne szczyty, lukarny, okna połaciowe. Ich wprowadzanie nie tylko nie zburzyło harmonii tradycyjnie ukształtowanego dachu, ale wręcz przydało mu malowniczości. Aby tak było, należy zachować odpowiednie proporcje poszczególnych elementów, pamiętając, by gabaryty okien czy facjatek zapewniały odpowiednie doświetlenie wnętrza, lecz jednocześnie nie przytłaczały całej kompozycji swą wielkością. Ważne jest także, by zastosowane rozwiązanie komponowało się z kształtem dachu oraz jego pokryciem. W przypadku połaci o dużym nachyleniu odpowiednim rozwiązaniem będzie facjatka bądź lukarna, podczas gdy w mniej stromych przekryciach właściwsze wydaje się zastosowanie wolego oczka czy zwykłych okien połaciowych.

Autor: Andrzej T. Papliński

Malownicze dachy pokryte gontem wraz z upływem lat nabierają szlachetnej patyny, stanowiąc dopełnienie tradycyjnych form drewnianych domostw

Dachy wielopołaciowe

Rozbudowane wielopołaciowe przekrycia wykończone gontem lub dachówką ceramiczną przydają budynkom malowniczości, a w sąsiedztwie tradycyjnej zabudowy sprawiają, że nowe realizacje harmonijnie komponują się z zastanymi budynkami. Ważne jest, aby lokalny kontekst kulturowy został uszanowany. Dachy dwuspadowe i czterospadowe mają kilka zwyczajowych odmian, które zostały przypisane do określonych regionów i typów zabudowy. Najbardziej charakterystyczną z nich są popularne dachy podhalańskie lub zakopiańskie. Strome, kryte gontem połacie mają wydatne, sięgające niekiedy 1,2 m okapy, a ich kształt wynika z panujących w górach warunków klimatycznych. Atrakcyjność tych form sprawia, że stosunkowo często są one stosowane w oderwaniu od wyjątkowego krajobrazu Podhala i południowej Małopolski. Szkoda, bo można przecież nawiązywać do lokalnych wzorów.

Dachy połszczytowe i naczółkowe

Charakterystycznym rozwiązaniem dla Zakopanego i jego okolic są także domy kryte dachami półszczytowymi, zwanymi też przyczółkowymi. Ich ściana szczytowa ma bardzo szeroki okap wykonany w ten sam sposób co główne połacie. Ponad nim znajduje się fragment ściany nazywany półszczytem (przyczółkiem), który często bywa wykończony w efektowny, dekoracyjny sposób. Kolejne przykłady zasługujące na uwagę to dachy naczółkowe oraz łamane. Pierwsze z nich, podobnie jak przyczółkowe, stanowią odmianę dachów dwuspadowych, z tą różnicą, że w górnych partiach ścian szczytowych pojawiają się niewielkie trójkątne połacie – naczółki. Rozwiązanie to można odnaleźć w krytych gontem dworkach, a także podmiejskich willach z początku minionego stulecia, w których doskonale współgra ono z dachówką ceramiczną.

Autor: Jerzy Kalata

Strome, kryte gontem dachy o wydatnych okapach są charakterystycznym elementem górzystego krajobrazu południowej Polski, częścią regionalnej tradycji

Przed wyborem projektu. Dodatkowy pokój na parterze

Dodatkowy pokój na parterze może być planowany z myślą o konkretnej funkcji lub jako...

zobacz więcej
zamknij
Przeczytaj dodatkowo:
Wybieramy Dach

Zanim wybierzemy pokrycie dachowe, lepiej pojeździć po okolicy i popatrzeć na inne dachy niż decydować o...

Mały dom lepszy niż mieszkanie. Na co zwrócić...

Mały dom jest tani i prosty w budowie, zmieści się na niewielkiej działce, łatwiej go wykończyć i ogrzać....

Co taniej wychodzi: budowa piętra czy poddasza?

Dom piętrowy to więcej ścian i dodatkowy koszt stropu, poddasze to najczęściej droższa więźba i większa...

Budowa domu. Formalności przed budową KROK PO...

Budowa własnego domu to marzenie wielu osób. Aby je spełnić trzeba przejść długą drogę związaną między...

Ile kosztuje budowa domu

Koszt budowy domu w średnim standardzie to około 3 tys. zł za 1 m kw. powierzchni użytkowej. Świadomy...

Dom piętrowy czy z poddaszem użytkowym? A może w...

Wybór projektu domu to ekscytujące, ale też niełatwe zadanie. Ważna jest funkcjonalność domu, wygląd i...

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.