Lukarna
Lukarna to nadbudówka na dachu z pionowo osadzonym, typowym oknem. Jej konstrukcja, wystając z połaci, często uatrakcyjnia bryłę budynku. Lukarnę w klasycznej postaci – z wąskim oknem – wykonuje się głównie przy remontach lub rozbudowach domów zabytkowych oraz stylizowanych na stare. W budynkach nowoczesnych projektuje się lukarny często dużo większe, tak by zwiększyć przestrzeń w pomieszczeniu i lepiej doświetlić poddasze użytkowe.
Zobacz koniecznie: jak dobrać wielkość i wymiary okien na poddasze >>
Okno dachowe
Okna dachowe (okna połaciowe) to rodzaj okien o konstrukcji umożliwiającej montaż w połaci dachu pod kątem odpowiadającym nachyleniu dachu. Niewiele wystaje ponad pokrycie dachowe, a przez to okno połaciowe wtapia się w dach, co przy wyborze często jest cechą decydującą dla architektów i inwestorów. Z uwagi na prostotę montażu okien dachowych, okna połaciowe zwykle nie wymagają ingerencji w konstrukcję więźby dachowej, dlatego są bardzo często wykorzystywane przy remontach domu i adaptacji poddasza.
Czy zdecydować się na lukarnę czy na okna dachowe?
Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie: jakie okno na dachu zastosować? Wybór zawsze będzie zależeć od wielu czynników. Nieocenione przy tym może się okazać doświadczenie, zmysł estetyczny i wyobraźnia projektanta.
Przede wszystkim na pewne niedogodności poszczególnych rozwiązań. Jeśli lukarny umieści się zbyt blisko siebie, może to być przyczyną zalegania przy ich ściankach śniegu. To dodatkowe obciążenie trzeba uwzględnić przy obliczaniu konstrukcji nośnej dachu. Poza tym ścianki lukarny muszą być odpowiednio zabezpieczone przed przenikaniem wody z topniejącego śniegu.
Na oknie połaciowym znacznie szybciej osadza się brud niż na oknie zamontowanym pionowo. Jego mycie w zależności od konstrukcji i rodzaju zamontowanych osłon może okazać się niezbyt wygodne. Zastosowanie okna połaciowego utrudnia ponadto naturalną wentylację układu warstw dachowych. Ze względu na ukształtowanie ościeża łatwo też popełnić błędy przy ocieplaniu okna dachowego, co może być przyczyną utworzenia się mostka termicznego.
Jak oświetla pomieszczenia lukarna, a jak okno połaciowe?
Lukarna tworzy wnękę w pomieszczeniu, dlatego najwięcej światła jest w pobliżu samego okna. Im dalej od niego, tym natężenie światła maleje. Zatem miejsca w głębi pomieszczeń, oddalone o 4-5 m, mogą być niedostatecznie oświetlone. Jeszcze szybciej światło może zanikać pod skosami przy ściance kolankowej. Zależy to głównie od kąta nachylenia dachu, szerokości lukarny oraz sposobu ukształtowania ścianek bocznych.
Okno połaciowe daje równomierne oświetlenie, choć jego natężenie zależy od kąta nachylenia dachu. Ważny jest także kształt ościeża. Aby światła było jak najwięcej, jego górna krawędź powinna być pozioma, a dolna pionowa. Przez okno dachowe przedostaje się o wiele więcej bezpośredniego promieniowania słonecznego, co często prowadzi do przegrzewania się pomieszczeń poddasza. Wtedy konieczne staje się zastosowanie odpowiednich przesłon. Problemy te można wyeliminować, umieszczając okno od strony północnej, wtedy korzysta się głównie ze światła rozproszonego. Należy jednak liczyć się z tym, że śnieg może przykryć okna w dachu i czasowo pozbawić nas światła, zakłócić wentylację itp.
Jaki efekt dają lukarna, a jakie okna połaciowe?
Lukarna jest bardzo ważnym elementem architektonicznym domu, wzbogacającym jego elewację i bryłę. Jest zawsze częścią kompozycji, powinna więc być dostosowana do rozmieszczenia i wielkości okien na elewacji. Często niesie skojarzenia z tradycyjnym domem.
Okna dachowe są mniej widoczne, nie wpływają na bryłę i sylwetkę domu. Dzięki nim dach może być prosty, dyskretny, o spokojnych płaszczyznach połaci.
