Ściany fundamentowe

O ile fundamenty domów niepodpiwniczonych mogą być zarówno monolityczne, jak i murowane, o tyle w przypadku domów podpiwniczonych, mających głębokie piwnice, murowane ściany mogłyby być zbyt słabe. Dlatego zaleca się do nich fundamenty monolityczne. Zwykle ściany fundamentowe są wykonywane do wysokości 30-50 cm nad poziom terenu.

Monolityczne

Beton, zwłaszcza zbrojony, jest bardzo mocny, wytrzymuje obciążenia ściskające i rozciągające, jest też odporny na wilgoć. Dzięki temu ściany betonowe są stabilne, trwałe, szczelne i mają równe powierzchnie, które łatwo izolować. Wymagają jednak pracochłonnego ustawienia desowania albo gotowego systemu szalunków. Wykonanie fundamentu bezpośrednio w wykopie wąskoprzestrzennym może być niebezpieczne, ponieważ w trakcie prac grunt mógłby się osunąć i połączyć z betonem, poważnie osłabiając wytrzymałość fundamentu
Mieszanka betonowa do wykonania ścian monolitycznych musi mieć odpowiednią klasę wytrzymałości, nie powinno się jej przygotowywać na budowie, tylko zamówić gotową w wytwórni Żeby beton się nie rozwarstwiał, powinien być zrzucany z odpowiedniej wysokości. Im jest rzadszy, tym musi być ona mniejsza. Gdy ma konsystencję ciekłą, powinien być zrzucany z wysokości nie większej niż 50 cm.
W domach jednorodzinnych obciążenia nie są zbyt duże, dlatego z reguły wykonuje się ściany fundamentowe betonowe, a nie żelbetowe. Zbroi się przede wszystkim ściany piwnic, aby zwiększyć ich wytrzymałosć na obciążenie boczne od parcia gruntu.
Deskowanie można rozebrać najszybciej po dwóch dniach, lecz tylko wtedy, gdy temperatura nie spada poniżej 15°C. W niskiej temperaturze wiązanie betonu możne trwać nawet 12 dni.

Z pustaków zasypowych

Ściany z pustaków wypełnianych betonem mogą mieć szerokość od 25 do 45 cm. Murowanie rozpoczyna się od narożników ścian. Pustaki zasypowe układa się na styk, na sucho (bez zaprawy), zachowując przesunięcie o pół długości pustaka w kolejnych warstwach. Po ułożeniu dwóch-trzech warstw wypełnia się je betonem klasy i dopiero wtedy układa się następne warstwy. Zbrojenie poziome umieszcza się nad pierwszym i ostatnim rzędem pustaków oraz pod otworami okiennymi. Dodatkowo otwory i narożniki wzmacnia się prętami pionowymi. Jeżeli ściany fundamentowe wzniesione z pustaków zasypowych nie są wystarczająco równe, trzeba je otynkować, żeby nie uszkodzić izolacji przeciwwilgociowej.

Murowane

Elementy murowe używane do wznoszenia ścian fundamentowych powinny być pełne, bez otworów, aby miały jak najmniejszą nasiąkliwość i dużą wytrzymałość. Ściany poniżej poziomu gruntu muruje się na zaprawę cementową, która jest mocna i odporna na wilgoć. Nad ziemią można ją zastąpić zaprawą cementowo-wapienną, bardziej lubianą przez wykonawców ze względu na lepszą urabialność. Do mieszanek przygotowywanych na budowie lepiej zawsze dodawać nieco wapna, które poprawia plastyczność zaprawy. Mieszanki gotowe nie potrzebują wapna.

• Z cegły pełnej ceramicznej można zbudować ścianę fundamentową grubości 25 cm (grubość 1 cegły), 38 cm (grubość 1 i 1/2 cegły plus spoina) albo 51 cm (grubość 2 cegieł plus spoina). Kolejne warstwy muruje się tak, aby spoiny pionowe były przesunięte co najmniej o 1/4 cegły. Spoiny nie mogą być zbyt grube - poziome powinny mieć około 10 mm, pionowe 12 mm. Wykonanie ścian z cegły jest pracochłonne i drogie; jeśli już zdecydujemy się na taki fundament, to warto poszukać elemntów pochodzących z rozbiórki. Do wymurowania fundamentów oprócz cegły ceramicznej można wykorzystać cegły silikatowe.
• Ściany z bloczków betonowych nie powinny być węższe niż 20 cm. Bloczki mają 38 cm długości, 25 cm szerokości i 12 lub 14 cm wysokości. Można je układać na dowolnym boku, z przesunięciem o 1/2 elementu w kolejnym rzędzie. Spoiny poziome powinny mieć grubość 10-15 mm, a pionowe - 10-20 mm.
• Z kamieni są wykonywane bardzo rzadko, ponieważ są bardzo pracochłonne, a później trudno ułożyć na nich izolację (łatwo ją przebić na nierównościach ściany). Taki fundament należałoby najpierw otynkować i dopiero potem izolować.