| muratordom.pl » Budowa » Dachy i stropy » Wole oko - jak dobrać proporcje wolego oka i materiały pokryciowe

Wole oko - jak dobrać proporcje wolego oka i materiały pokryciowe

Wole oko jest zawsze modne, mimo że znacznie zwiększa koszt wykonania dachu. Choć ten ozdobny detal na dachu znany jest od stuleci, wciąż wymaga szczególnej uwagi dekarzy. Zobacz, jak zaplanować i prawidłowo wykonać wole oko.

W projektach współczesnych domów często pojawiają się formy pokrewne historycznym rozwiązaniom. Możemy więc znaleźć dachy strome rozbudowane o liczne lukarny, wykusze, loggie, ale też wole oczka. Te ostatnie dawniej miały za zadanie przewietrzać strych, były więc małe i płaskie. Dziś poddasze mieszkalne musi mieć odpowiednio dużo przeszkleń, dlatego też współczesne wole oczka z płaskich i szerokich zmieniają się na coraz wyższe i węższe, a więc trudniejsze w budowie i wykończeniu.

Planowanie wolego oczka

Wole oczko musi być uwzględnione w projekcie architektonicznym domu. Architekt wraz z konstruktorem powinni szczegółowo rozrysować ten detal więźby, a elementy pokrycia pozostawić cieśli i dekarzowi. Rzadko jednak projekty zawierają tak dopracowane rysunki. W rzeczywistości zajmują się nimi wykonawcy dachu. To oni dostosowują więźbę, robią wstępne krycie, układają pokrycie dachowe i montują obróbki.

  • Proporcje. Wole oczko nie jest łatwe do zbudowania. Przy jego projektowaniu i wykonywaniu istotny jest kształt łuku czołowego (górnej krawędzi ścianki frontowej). Powinien on zostać starannie zaplanowany z uwzględnieniem odpowiednich proporcji dla danego typu dachówki. Trzeba już na etapie projektu zdecydować, jaką dachówkę chcemy mieć na dachu. Aby móc poprawnie ułożyć pokrycie na zakrzywionej powierzchni wolego oczka, należy zachować odpowiednie minimalne proporcje wysokości do szerokości ścianki czołowej. Dla karpiówki nie powinny one być mniejsze niż 1:5, dla ceramicznych dachówek zakładkowych – 1:8, a dla cementowych – 1:10-1:12.
  • Kąt. Ważny jest też kąt pomiędzy szczytową krokwią lukarny a krokwiami połaci dachu – nie powinien przekraczać 12°. Większe odchylenie może spowodować, że dachówki na styku obu połaci będą odstawać, tworząc niebezpieczne rozszczelnienie. Ponadto tradycyjnie wykonana ścianka frontowa wolego oczka była najczęściej prostopadła do połaci dachowej albo nieznacznie odchylona w stronę okapu. We współczesnych konstrukcjach ścianka ta jest zazwyczaj pionowa.
  • Wielkość. Główna połać dachu powinna być szersza od wolego oczka przynajmniej o 1 m, czyli mniej więcej o trzy dachówki zakładkowe z obu stron, aby stało się ono częścią połaci głównej, nie zaś na odwrót. Zachowanie wystarczającej przestrzeni wokół wolego oczka jest też konieczne ze względu na montaż dachówek, aby można było bez kłopotów wykonać np. kalenicę, grzbiet czy okap.
Autor: Andrzej Szandomirski

Mniej - znaczy więcej. Owalne nieduże wole oko jest dominującym elementem architektonicznym bryły domu. Jego formy nie przytłaczają materiały wykończeniowe – pokrycie stanowi dachówka karpiówka, a ścianę pokrywa blacha wyglądająca tak jak ta, z której wykonano obróbki okapu. Intryguje jedynie symboliczne okno przypominające źrenicę.

Z własną więźbą

Jeśli pokryciem wolego oczka będą dachówki, do poszycia przybija się kontrłaty, a na nich mocuje łaty, które będą oparciem dla dachówek. Należy zwrócić uwagę na to, by kontrłaty przebiegały zgodnie z kierunkiem spływu wody, łaty zaś były dopasowane do wyoblenia wolego oczka.

Łaty szerokości 2,5 cm robi się często z pasków sklejki wodoodpornej grubości 10-12 mm ułożonych warstwowo. Bez problemu można je wyginać na mokro. Łaty mogą też być z dwóch pasów drewna grubości 1,5 cm wyginanego na mokro. Czasami stosuje się specjalnie przycięte deseczki połączone w łaty ciągnące się w poprzek wolego oczka.

Bardzo ważne jest ich staranne zamocowanie. Dzięki temu nie dojdzie do „jeżenia się” dachówek, czyli będą one tworzyły gładko wyprofilowaną powierzchnię. Łaty często układa się na podkładkach, aby otrzymać jak najłagodniejsze przejście wolego oczka w główną połać.

Lukarna - ozdobny element dachu. Zasady budowy lukarny

Lukarna - fachowo zaprojektowana i poprawnie zbudowana - nie tylko doświetla poddasze, ale...

zobacz więcej
zamknij
Przeczytaj dodatkowo:
Remont poddasza - co powinieneś wiedzieć przed...

Strych przerobiony na poddasze użytkowe to miejsce na sypialnie, pokoje dziecięce, pokój...

Przebudowa domu - wymiana pokrycia dachowego

Po wymianie pokrycia dachowego dom zyska schludniejszy wygląd. Nowy dach będzie szczelniejsze, być może też...

Jakie warunki powinien spełniać projekt dachu,...

Jeśli jeszcze zanim kupisz działkę, widzisz oczami wyobraźni swój dom i doskonale wiesz, że znajdzie...

Okap dachu. Kiedy można z niego zrezygnować?

Dach z okapem to zdecydowanie najczęściej wybierane rozwiązanie w domach jednorodzinnych. Nie wszyscy nawet...

Ocieplenie dachu płaskiego w domu...

Czym różni się budowa dachu płaskiego w domu energooszczędnym od zrobienia podobnego w domu wykonanym...

Przegląd kominiarski i czyszczenie komina....

Kontrole kominiarskie są konieczne z wielu względów. Służą one m.in. ocenie stanu komina oraz jego...