Pod dwoma skrzydłami
Dach dwuspadowy jest najprostszy w konstrukcji, a zarazem najbardziej tradycyjny i utrwalony w polskim krajobrazie. Dzisiaj jego wysoką pozycję umacnia potrzeba zagospodarowania poddasza – pod dwiema połaciami jest więcej miejsca niż pod czterema.
Dach dwuspadowy składa się z dwóch połaci w kształcie prostokątów stykających się w biegnącej równolegle do szerokości budynku kalenicy. W porównaniu z innymi formami dachów najlepiej spełnia funkcje ochronne – woda deszczowa nie napotyka przeszkód w postaci załamań połaci, ponadto nie ma on koszy, w których zalegałby śnieg. Powierzchnia połaci zależy od rozpiętości dachu – im jest ona większa, tym większa będzie powierzchnia pokrycia – oraz od kąta jego nachylenia – im dach bardziej stromy, tym połacie są większe.
Ściany boczne budynku, nazywane szczytowymi, w górnej części mają kształt trójkąta – kąt jego wierzchołka zależy od stopnia nachylenia połaci. Przy ścianach szczytowych poddasze osiąga pełnowartościową wysokość (powyżej 1,90 m). Ponadto można umieścić w nich pionowo okna to tańszy sposób doświetlenia poddasza bez ingerencji w połacie dachu.
Dach dwuspadowy tak jak żaden inny pozwala na rozwiązania, które nie zawsze sprawdzą się przy innych kształtach zadaszenia. Taka forma umożliwia dość swobodne manewrowanie okapami i kształtem szczytowych krawędzi dachu. Podstawową funkcją okapów jest ochrona elewacji przed opadami i zacienianie znajdującej się pod nimi przestrzeni. Gdy będą one wysunięte daleko poza obrys bryły, staną się doskonałym sposobem na powiększenie przestrzeni użytkowej domu. Zadaszenie miejsc takich jak taras, wejście, czy wiata daje możliwość przeniesienia niektórych funkcji domu na zewnątrz. Warto jednak pamiętać, że jeżeli wysunięte okapy mają tworzyć zadaszenie tarasu lub wejścia, powinny być łagodnie nachylone.
Połacie na cztery strony świata
Dach czterospadowy, nazywany też popularnie kopertowym, składa się z czterech połaci, z których dwie równoległe w kształcie trapezów zbiegają się w kalenicy. W miejscu, gdzie w dachu dwuspadowym są ściany szczytowe, na dachu czterospadowym są dwie połacie w kształcie trójkątów. Ich wierzchołki dochodzą do przeciwległych krańców kalenicy, która jest znacznie krótsza niż ta w dachu dwupołaciowym.
Na rzucie dach czterospadowy przypomina kopertę – stąd jego popularna nazwa. Wszystkie połacie stykają się w narożach, które utrudniają wykonanie pokrycia i wymagają zastosowania rozwiązań systemowych podnoszących koszty wykonania dachu. Wszystkie połacie mają ten sam kąt nachylenia, zazwyczaj mniejszy niż w dachach dwuspadowych. Ponieważ miejsca styku połaci tworzą kąty wypukłe, z dachu czterospadowego stosunkowo łatwo spływa woda, również śnieg nie zalega na nim długo.
