Łupek naturalny jest rodzajem skały osadowej. Po wydobyciu dzieli się ją na kawałki (łuski, płytki) grubości około 5 mm, nie poddając już żadnej dodatkowej obróbce. Łupek jest dostępny w różnych odcieniach grafitu oraz w kolorze zielonym, brązowym i purpurowym.
Na jaki dach? Układanie łupku we wzór łukowy i łuskowy wymaga połaci o nachyleniu powyżej 25°. Na wzór oktogonalny lub prostokątny można się zdecydować wówczas, jeśli połacie będą nachylone pod kątem co najmniej 30°.
ABC montażu
Konstrukcja. Płytki z łupku układa się na pełnym deskowaniu pokrytym papą lub folią wysokoparoprzepuszczalną (są w sprzedaży folie przeznaczone specjalnie pod pokrycia z łupku). Czasem dodatkowo jeszcze na kontrłatach i łatach, co zapewnia skuteczne przewietrzanie pokrycia. W tym celu można też zamontować specjalne płytki z otworami wentylacyjnymi.
Montaż. Płytki z łupku przybija się gwoździami ocynkowanymi lub miedzianymi. Płytki prostokątne, przy kryciu prostokątnym – podwójnymi (dodatkowo mocuje się je klamrami ze stali nierdzewnej nakładanymi na łaty). Niestety, płytki wymagają docięcia. Najbardziej efektowne, ale najtrudniejsze, jest dzikie krycie, które polega na tym, że dekarz dobiera płytki bezpośrednio na dachu, formując każdą z osobna.
Ocieplenie. Układa się je między krokwiami, pozostawiając szczelinę wentylacyjną pod deskowaniem.
Komin. Najczęściej obrabia się go blachą i obudowuje płytkami z łupku.
Łupek jest:
- uniwersalny – płytkami łupkowymi można pokrywać różne dachy, nawet te o bardzo skomplikowanym kształcie;
- niepalny – łupek jako kamień jest absolutnie odporny na działanie ognia;
- trwały – pokrycia z łupku wytrzymują setki lat w nienaruszonym stanie;
- nie wymaga uciążliwej konserwacji – wystarczy oczyścić dach z liści i gałęzi. Uszkodzone fragmenty łatwo jest wymienić;
- pracochłonny w układaniu – dach o powierzchni 200 m² wykańcza się półtora do dwóch miesięcy. Układanie takich pokryć jest trudne i zajmuje się tym u nas tylko kilka ekip dekarskich;
- ciężki – 1 m² waży 25 - 41 kg, dlatego konstrukcja więźby musi być solidna;
- drogi – kosztowny jest sam materiał, a także jego ułożenie.
Zdaniem specjalisty
Wykonawców najlepiej zacząć szukać jak najwcześniej, koniecznie przed zamówieniem projektu. Niektóre firmy chcą się kontaktować z konstruktorem i inwestorem, by wcześniej omówić ewentualne wątpliwości. W poszukiwaniach pomocny jest Internet, dobrze też przejrzeć internetowe fora dyskusyjne oraz ogłoszenia prasowe. Warto naocznie sprawdzić, jak wyglądają dachy wykończone przez wybranych wykonawców.
Część z nich zamieszcza dokumentację fotograficzną swoich osiągnięć na stronach internetowych. Niektóre firmy wręcz zapraszają do obejrzenia swoich prac.
Strzecharzy można znaleźć w okolicach Wrocławia, na Pomorzu, Warmii, Mazurach, na Mazowszu. Dekarzy układających wióry jest wielu na Suwalszczyźnie, gonciarzy – w górzystych regionach Polski. Specjalistów od układania łupku jest niewielu, trzeba ich szukać w południowo - zachodniej części kraju.
